Nieuwe regels tijdskrediet en thematisch verlof

Sinds 1 april 2017 zijn er nieuwe regels van kracht voor tijdskrediet en thematisch verlof. Het was echter wachten tot juni totdat de laatste KB's gepubliceerd werden.

Op de meeste diensten werd er 1 exemplaar bezorgd. Je kan de brochure echter ook verkrijgen via de syndicale borden of het tafeltje in de refter op -1.

Tevens kan je de brochure ook elektronisch consulteren via deze link

“Eén op de 4 ziekenhuizen kan zonder problemen dicht.” Pardon?

Onze ongezouten mening over de komende reorganisatie-inkrimping-besparingen in de ziekenhuizen. “Eén op de 4 ziekenhuizen kan zonder problemen dicht.” Deze uitspraak van de CM-voorzitter vorige week deed heel wat stof opwaaien in de sector.

Er is echter 1 constante: niemand in het gevoerde debat in de media heeft het over de negatieve impact voor het personeel (en dus uiteindelijk ook voor de patiënten) Kennelijk zijn wij “quantité négligeable” of slechts waardeloze pionnetjes in een groot machtsspel?

Het is geen geheim dat in de discussie over de gezondheidszorg van de toekomst de werknemers via hun vakbonden in de media en door de politiek amper gehoord worden. Het zijn vooral de grote stakeholders (lees: met veel geld) zoals de werkgevers, de artsen én ook de mutualiteiten die het hoge woord voeren.

Wij hopen alvast dat de mutualiteiten, als belangenverdedigers van de patiënten, niet in de val trappen van een klassiek spelletje “verdeel en heers” door mee te helpen patiënten en werknemers tegen elkaar op te zetten. Onze belangen zijn niet tegenstrijdig: samen sterker!  ’t Zal een witte woede met een zéér lange adem worden …

21 maart: alle hens aan dek!

HANDEN AF VAN ONZE ADV-DAGEN!

Prettige vakantie!

Resultaat sociale verkiezingen

De affiches voor de sociale verkiezingen.

AGRESSIEBELEID: (n)ooit van gehoord?

Resultaten recente enquête in het Sint-Maria leggen pijnpunten bloot.

Ondanks regelmatige artikels in de media blijft agressie één van de laatste taboes in de zorg. Echter, om de problematiek aan te pakken, dient men hem eerst en vooral bespreekbaar te maken. Uitspraken zoals: “Dat hoort er nu éénmaal bij” worden regelmatig gehanteerd om het probleem te minimaliseren en geven een verkeerd signaal. Doorgaans wordt de impact van agressie onderschat door de werkgever én de overheid. De gevolgen zijn nochtans niet minnetjes: stress, burn-out, ziekteverzuim …

Tussen 25 januari en 15 februari van dit jaar werd er in ons ziekenhuis een enquête (*) afgenomen bij verpleegkundigen, zorgkundigen, artsen, paramedici en administratieve bedienden die rechtstreeks in contact staan met de zorgvragers. Enkel de gegevens van de verpleegkundigen werden tot hiertoe verwerkt. De responsgraad bij de verpleegkundigen was 38% (136 op 357) wat niet slecht is gezien het scepticisme tegenover enquêtes in ons ziekenhuis (maar dat is een ander verhaal) Vijfendertig procent van de respondenten heeft meer dan 20 jaar werkervaring.

De resultaten komen in grote mate overeen met een studie van het  befaamde onderzoeksbureau TNO in Nederland (“Toenemende agressie jaagt personeel zorg uit,” 21/4/2016, AD.nl) TNO concludeert dat agressie door derden nergens zo veel voorkomt als in de verpleging en de gezondheidszorg.

(* In het kader van de bachelorproef van Andrej Saranov met als titel ‘Makkelijke slachtoffers? Hoe kan een agressieprotocol een meerwaarde bieden in het omgaan met agressief gedrag?’ aan de Odisee Hogeschool)

Enkele resultaten die voor zich spreken op een rijtje:

* Bijna veertig procent van de bevraagden is afgelopen jaar slachtoffer geweest van fysieke agressie.

* Bijna zestig procent van de verpleegkundigen wordt regelmatig geconfronteerd met verbale agressie door patiënten.

* Meer dan de helft van verpleegkundigen is minstens één keer slachtoffer geweest van verbale uitlatingen door de bezoekers.

* Een kleine 8 % van de verpleegkundigen had het afgelopen jaar te maken met psychische agressie. Onder psychische agressie verstaan we: elke vorm van intimidatie (ook seksuele intimidatie), verschillende vormen van bedreiging of stalken.

Gevolgen van geweld:

* 7 % van de respondenten heeft er aan gedacht om van werk te veranderen.

* 6,7 procent liep lichte verwondingen op bij agressie. Eén verpleegkundige heeft zware verwondingen opgelopen en werd zelfs werkongeschikt verklaard.
* 7,6 procent van de verpleegkundigen werd bedreigd met een voorwerp (wapen, gebroken glas of fles)

* 64% voelde zich onveilig of angstig tijdens een agressie-incident.

* Slechts één op vijf verpleegkundigen heeft geantwoord dat hij of zij zich ervaren voelt om met agressie om te gaan.

* Vierenveertig procent van de bevraagden vindt dat er te weinig personeel is bij een agressie-incident.

* 13 procent voelt zich niet veilig op het werk. Bij de vraag welke actie men onderneemt bij agressie is slechts 58% bereid om de confrontatie aan te gaan en het nodige te doen. De rest bevriest (32 %) of vlucht (10%)

Agressieprotocol: WA IS DA?

Bij de vraag naar kennis van protocollen en procedures rond agressie, gaf 48% van de respondenten aan er vertrouwd mee te zijn. Een kleine meerderheid gaf aan er geen weet van te hebben. Dit is wel een beetje vreemd want in ons ziekenhuis bestaat er momenteel geen agressieprotocol as such. Er bestaat wel bijvoorbeeld een telefooncascade bij agressie (wie wanneer te verwittigen in welke volgorde voor bijstand bij acute agressie) BBTK nam indertijd in het CPBW het initiatief hiervoor. Vóór deze procedure bestond, werd het personeel van de PAAZ regelmatig rechtstreeks opgeroepen door andere diensten om “patiënten te gaan pakken” (we kunnen het niet anders verwoorden) Het meldingssysteem kan mogelijks ook hieronder verstaan zijn. 35% had overigens geen weet van een meldingssysteem. Men is nu wel achter de coulissen bezig om een agressieprotocol uit te werken.

Nood aan een agressieprotocol … 
maar dit houdt ook een gevaar in!

Protocollen moeten helder zijn en niet alleen een papieren tijger. Indien een agressieprotocol niet of onvoldoende gekend, niet consequent toegepast in de praktijk en niet of onvoldoende ingeoefend wordt, bestaat het gevaar dat het gebruikt wordt als paraplu door de hiërarchische oversten waardoor het slachtoffer dubbel gestraft wordt. Dit kan zeker niet de bedoeling zijn.

Vorming?

57 % heeft in de enquête ooit een bijscholing of vorming gehad rond het omgaan met agressief gedrag. Dit jaar worden er 10 sessies in het ziekenhuis georganiseerd rond verbale agressie. De laatste sessie gaat door op 14 juni.

De meerwaarde van theoretische vorming rond agressie bestaat in het aanreiken van enkele handvaten maar in laatste instantie is ervaring de sleutel tot succes. Met ervaring bedoelen we: genoeg kennis hebben om een juiste inschatting te maken, collega’s die op elkaar ingespeeld zijn, de actieve kennis van opbrengtechnieken enz.  Opbrengtechnieken zijn echter niet zaligmakend: ze zijn handig om op ordentelijke manier bijvoorbeeld een agressieve demente bejaarde naar een veilige omgeving te brengen maar met bijvoorbeeld een hyperagressieve, flink uit de kluiten gewassen psychoot  of iemand in een pathologische roes ben je daar eigenlijk niet veel mee. Daar is vooral een overmacht aan personeel en eventueel bijstand van politie en brandweer van tel.

Het (subjectieve) gevoel van (on)veiligheid

Wat betreft gevoel van veiligheid in bepaalde situaties en op bepaalde plaatsen is het opmerkelijk dat rechtsreeks contact met betrokkenen, zoals een gesprek met patiënt en/of bezoeker overdag als meest onveilig beschouwd wordt. Verder wordt de parking aangeduid als meest onveilige plaats zowel overdag als ’s nachts.

Heel wat incidenten worden niet gemeld.

Uit de gegevens van het meldingssysteem blijkt dat in het jaar 2014 slechts een twintigtal agressie-incidenten werden gemeld. Dit is echter het topje van de ijsberg omdat het overgrote deel van de agressie-incidenten niet geregistreerd werden. Dit was te wijten aan de zeer omslachtige meldingsprocedure. Ondertussen is er een ander meldingssysteem ingevoerd in een poging dit probleem op te lossen.

Alle disciplines dienen betrokken te worden bij een ernstig agressiebeleid én hun verantwoordelijkheid op te nemen.

Geringe (en dat is nog beleefd uitgedrukt ) interesse van de dokters voor de problematiek bleek spijtig genoeg al in het verleden.  De respons op de enquête  vanwege de artsen viel dan ook niet geheel onverwacht zeer magertjes uit. Agressie is niet enkel zaak voor psychiaters en urgentie-artsen maar de andere specialisten hebben hier ook een belangrijke verantwoordelijkheid, zeker wat betreft medicamenteuze preventie. Om het even stout uit te drukken: het personeel deelt in de klappen en de dokters strijken op veilige afstand het geld op?

Een voorbeeldje ter illustratie?

Een patiënt met een psychiatrische achtergrond wordt op een inwendige dienst opgenomen. De behandelend geneesheer beslist om de psychofarmaca van de ene dag op de ander te stoppen. Resultaat? Enkele dagen later wordt een verpleegkundige getrakteerd op een gebroken neus …

Waarom geen ‘agressiebeheersingsploeg’?

In sommige ziekenhuizen werkt men met een agressiebeheersingsploeg: dit is een team dat permanent oproepbaar is. In het UZA werkt men sinds 2009 met zo een team. De ploeg daar bestaat uit een vijftigtal medewerkers van diverse diensten. Bij een geval van agressie worden zij opgeroepen naar de plaats waar de agressie zich afspeelt en komen ze tussenbeide. Deze medewerkers krijgen ook een intensievere opleiding agressiebeheer.

Agressiebeleid goed doordenken

Een voorbeeld: een alarmknop op elke draagbare telefoon heeft maar nut bij plotse zware agressie als men ten eerste de telefoon consequent altijd bij zich heeft en ten tweede er ook daadwerkelijk snel hulp komt opdagen. Op momenten met een lage personeelsbezetting zoals ’s nachts is dat niet altijd even evident.

Kandidaten BBTK-ABVV voor CPBW en ondernemingsraad (categorie bedienden)

Bart Van der Biest (42 jaar)
* (nacht)verpleegkundige PAAZ
* Lid ondernemingsraad 2004-2016, lid CPBW 2004-2012

Bart richtte in 2004 met een éénmanslijst bij de sociale verkiezingen BBTK-ABVV in ons ziekenhuis op. Buiten enkele regionale en nationale mandaten in BBTK (de socialistische bediendenbond) is hij sinds augustus 2008 ook lid van de Federale Raad voor Verpleegkunde (adviescommissie FOD Volksgezondheid) In de praktijk is hij de vertegenwoordiger én voorvechter van het ABVV voor de verpleegkundigen en zorgkundigen.  Bart is ondanks zijn relatief jonge leeftijd al meer dan een  kwarteeuw actief in de socialistische arbeidersbeweging, waarvan minder dan de helft in het Sint-Maria. In de jaren ’90 werd Aalst regelmatig “geteisterd” ;-) door scholieren- en studentenstakingen en andere jongerenacties. Het is daar waar Bart zijn eerste ervaringen opdeed als organisator maar ook leerde hoe scherpe analyses te maken en deze op begrijpelijke manier te communiceren … met de nodige humor uiteraard!

Ellen Swalens (26 jaar)

 * Vroedkundige Materniteit
* Jongerenafgevaardigde  en lid ondernemingsraad 2012-2016

 

 

 

 

Melissa Pardaens (30 jaar)

* Vroedkundige Materniteit
* Plaatsvervanger ondernemingsraad 2012-2016

 

 

De ziekenhuissector zal door de plannen van Maggie De Block de komende jaren een zware transformatie ondergaan. Hierbij lijkt het lot van de werknemers het minste van haar zorgen. Besparingen zijn immers het alfa en de omega van de huidige regering. Alle beroepsgroepen, zowel in de zorg als in de ondersteunende diensten, zullen het voelen. In zulke woelige wateren  heeft men een syndicale vertegenwoordiging met ervaring én het nodige “vuur” meer dan ooit nodig. Met onze weliswaar kleine ploeg combineren we ervaring en jeugdig enthousiasme.

 

Nu bestaat de ploeg van BBTK-ABVV uit 3 afgevaardigden: 2 effectieve leden in de ondernemingsraad (Bart en Ellen) en 1 plaatsvervanger (Melissa) Door een ongelukkige speling van het lot kwamen we tijdens de vorige sociale verkiezingen in 2012 tot tweemaal toe telkens 1 stem te kort om mandaten te halen in het CPBW (Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk) Wij hebben echter op dit vlak ook heel wat te bieden maar daarvoor verwijzen we graag naar ons apart pamflet over agressiebeleid. Kortom: ELKE stem TELT!

HOE GELDIG STEMMEN?

Je mag per blad maar op 1 lijst ‘bolletje(s) kleuren’: ofwel een lijststem bovenaan de lijst als je de volgorde van de kandidaten goedkeurt ofwel een bolletje kleuren voor de naam van de kandidaat die je voorkeur heeft. BBTK-ABVV komt enkel op onder de categorie “bedienden” voor zowel CPBW als ondernemingsraad.

Communicatiekanalen BBTK-ABVV Sint-Maria Halle:

* website: BBTKsintmaria.blogspot.be
* We posten ook regelmatig info op de gesloten facebookgroep “Algemeen Ziekenhuis Sint-Maria Halle”
* De muurkranten in de kelderverdieping
* pamfletten en affiches

Voorstel directie: gedeeltelijke uitbetaling wacht- en overuren

 

Einde van een SAGA?

 

Op de ondernemingsraad van 23 maart kwam de directie over de brug met een voorstel om (gedeeltelijk) komaf te maken met de wacht- en overuren die al jarenlang meegesleept worden. Dit voorstel kadert eveneens in de onderhandelingen voor een actualisering van het arbeidsreglement die ondertussen ook al langer dan een jaar aan de gang zijn …

 

Als BBTK-ABVV verwelkomen we dit initiatief en zijn we bereid verdere onderhandelingen aan te vatten over de concrete uitvoeringsmodaliteiten maar uiteraard hebben we ook enkele bedenkingen ;-)

 

 

cartoon boven: blog BBTK Sint-Maria juni 2009

 

Zoals de cartoon uit 2009 (!) duidelijk maakt, is het dossier van de overuren een mooie illustratie van sociaal overleg als wedstrijd met de langste adem of eerder een mini-uitgave van het absurd toneelstuk van Beckett: “Wachten op Godot.” In dit toneelstuk wachten 2 personages tevergeefs op een zekere Godot, een persoon die nooit zal komen. Maar kennelijk komt in het Sint-Maria Godot (Meneer Kiekens ???) na 7 jaar tóch opdagen … Het is altijd mooi meegenomen om aan de vooravond van de sociale verkiezingen goed nieuws te brengen.

 

Een nieuw record ...

 

Eind december 2015 klokte het totaal aantal overuren af op 16.120 uur: een nieuw record! In 2008 zaten we tegen de 10.000 overuren.

 

Vanuit de vaststelling dat een deel van deze overuren jarenlang worden meegedragen als ‘rugzakje’ en in de praktijk niet of moeilijk te recupereren vallen, heeft de directie een voorstel uitgewerkt om de excessen in de mate van het mogelijke te regulariseren door over te gaan tot uitbetaling … om nadien met een propere lei te kunnen herstarten.

 

Het voorstel van de directie bestaat uit 2 delen: de wachturen (TRWA) en de overige overuren (TRMU, TRBD, IR)

 

zakwoordenboekje SAGA

 

Gedurende de opstartfase van SAGA (de software voor het beheer van de uurroosters) werd overeengekomen tussen vakbonden en directie om de meeruren in verschillende tellers onder te brengen naargelang ‘afkomst.’ Door het systeem van vastklikken (‘s maandags wordt het uurrooster van de week daarop in SAGA vastgezet) krijgt het variabel uurrooster het karakter van een vast uurrooster. Wettelijk dient men minstens 5 dagen op voorhand zijn uurrooster te kennen: door het vastklikken wordt deze periode aanzienlijk verlengd.

 

STW: Saldo Tewerkstelling. Deze teller is de verhouding tussen de contractueel te werken uren en de reëel gepresteerde of ingeplande uren. STW is negatief: men heeft te weinig gewerkt. STW is positief: men heeft te veel gewerkt. De STW-teller op nul is dus de ideale situatie.

 

De verschillende overurentellers in SAGA:

 

TRMU: Te Recupereren Meeruren
TRBD: Te Recupereren Bijscholing/ Dienstvergadering
IR: Inhaalrust
TRWA: Te Recupereren Wachturen

 

De wachturen (TRWA)

 

De wachturen (beperkt aantal diensten zoals operatiekwartier, informatica, technische dienst, sterilisatie, medische beeldvorming) bedragen 2588 uur. Het voorstel is deze (in de toekomst systematisch per kwartaal?) volledig uit te betalen aan 100%. De toeslagen werden reeds uitbetaald toen de uren gepresteerd werden. De uitbetaling zou gebeuren op basis van het huidig loon, wat een voordeel inhoudt als je de indexering van de lonen en de baremaverhogingen in het achterhoofd houdt. Indien de wachturen al enkele jaren geleden gepresteerd werden (en dus aan een kleiner loon) levert dit een bonus op.

 

De andere overuren (TRMU, TRBD, IR)

 

Indien de som van deze tellers de grens van 65 uren overschrijdt, wil men deze uitbetalen aan 150%. Concreet gaat het over 1916 uur in totaal.

 

Vanuit deze invalshoek, in combinatie met eventuele wachturen, zijn er op een totaal van 45 diensten maar een paar echt als ‘problematisch’ te beschouwen: operatiekwartier, spoed, technische dienst en apotheek horen daar zeker bij.

 

Op de andere diensten gaat het meestal over individuen die er uitsteken. Vandaar dat het niet meteen aangewezen is om de overuren uit te drukken in gemiddelden aangezien dit een verwrongen beeld van de realiteit geeft.

 

De oorzaken analyseren

 

De oorzaken van systematische overurenopbouw of ‘niet-afbouw’ per dienst dienen grondig onderzocht te worden om nadien passende maatregelen te kunnen treffen. Anders dreigen de voorgestelde maatregelen een slag in het water te worden.

Kleine diensten waar personeel uitvalt waar niet (meteen) voor vervanging gezorgd wordt, belanden al snel in een problematisch scenario.

 

Op grotere diensten waar de tellers van de meeruren niet of onvoldoende afgebouwd worden, kan de vraag gesteld worden of er geen sprake is van een structureel probleem. Bijvoorbeeld dat ondanks het feit dat het personeelskader (budget) volledig ingevuld is dit eigenlijk in de feiten ontoereikend is of dat er iets grondig scheelt aan de werkorganisatie. Dit laatste is zeker het geval op operatiekwartier waar de werkplanning veel efficiënter kan. Hier is men mee bezig maar uiteraard is hiervoor de volledige medewerking van de dokters nodig en daar kan in ons ziekenhuis het schoentje wel al eens knellen …

 

In totaal zouden zo in theorie 4504 overuren weggewerkt worden. Het prijskaartje voor het ziekenhuis zou ongeveer 200.000 euro bedragen. De kost van de uitbetaling van (alle!) overuren wordt elk jaar via een raming in de boekhouding opgenomen en opzij gezet. Het is dus niet zo dat bijvoorbeeld de directie of de dokters daarvoor een boterham minder moeten eten maar dat hadden jullie waarschijnlijk al door … De vraag van 1 miljoen is uiteraard: wat met de 11.616 overblijvende overuren?

 

We begrijpen dat sommige collega’s graag een klein spaarpotje aan extra uren bijhouden: in tegenstelling tot sommige ziekenhuizen kennen wij hier bijvoorbeeld geen anciënniteitsverlof. Zolang dit de werkorganisatie van de dienst niet in het gedrang brengt, hoeft dit geen onoverkomelijk probleem te zijn maar er zijn wel degelijk grenzen. Het kan niet de bedoeling zijn om systematisch te gaan hamsteren.

 

Enkele kanttekeningen

 

We willen naar niemand een steen gooien maar als SAGA niet correct en tijdig wordt opgevolgd, is het mogelijk dat overuren gecamoufleerd worden in de STW-teller.

 

Een niet-fictief voorbeeld:

 

Een STW-teller die “+110” staat is niet normaal. Volgens de afspraken moet de STW schommelen tussen -16 uur en +16 uur na 13 weken (eerste kwartaal) om uiteindelijk na 26 weken (tweede kwartaal) op 0 te belanden. Om individuele controle van SAGA mogelijk te maken, werd besloten om elk personeelslid maandelijks een print van SAGA op papier te bezorgen.

 

In de praktijk blijkt dat de afspraken over de tellers in heel wat gevallen zuivere theorie blijven en eerder opgevat worden als een streefdoel. We begrijpen dat er nood is aan de nodige flexibiliteit hierin, uiteraard zijn daar ook grenzen aan. Ondertussen weten we nu ook al dat, buiten de bugs (*) in het systeem (*onverklaarbare fouten gegenereerd door de software) , de STW-teller “bokkesprongen” kan maken zoals bijvoorbeeld bij deeltijdse vaste nachten.

 

Een transparant beheer van het uurrooster

 

Bedoeling is dat op termijn elk personeelslid een persoonlijke log-in krijgt om SAGA via computer te consulteren. Zo kan je beter je uurrooster beheren (tellers in de gaten houden) en ben je minder afhankelijk van het diensthoofd hiervoor. De maandelijkse print van SAGA op papier is een “tijdelijke” oplossing dat echter heel wat voeten in de aarde had vooraleer het op alle diensten werd uitgevoerd. En we zouden er eerlijk gezegd niet van verschieten mochten er nu nog collega’s volledig uit de lucht komen vallen …

 

 

 

Nog een tip voor de directie …

 

Mochten er in dit pamflet cijfermatige fouten zitten of verkeerde interpretatie van de voorgestelde maatregelen dan is dat alvast niet de fout van BBTK aangezien alles met gespitste oren werd genoteerd op de ondernemingsraad.

 

Misschien kan de directie in de toekomst overwegen om dergelijke belangrijke voorstellen op papier te zetten zoals het een professioneel sociaal overleg betaamt. Bijvoorbeeld in het UZ Brussel verloopt het sociaal overleg voor een groot deel via correspondentie waardoor iedereen dit ook kan consulteren en van nabij opvolgen via de website van ABVV UZ Brussel. Dat bevordert alvast de transparantie en “sociale democratie.”.

 

Tot slot

 

Het huidig voorstel is, na vele jaren van immobilisme,  alvast een goede aanzet om het overurenprobleem ernstig aan te pakken maar als we dit vergelijken met de strikte wetgeving hieromtrent: that’s a long way to Tipperary!